"Het was de heer Dankers met de burgemeestersketting in het torentje van het raadhuis." Raadswerk begint steeds meer op een detective te lijken. Informatie om tot goede besluitvorming te komen moet je zelf bij elkaar verzamelen. Raadsvoorstellen lijken meer op reclamefolders, gepresenteerd als de mooist mogelijke werkelijkheid. De 'schaduwkant' wordt slechts zelden in beeld gebracht, de gevolgen evenmin. Om over de wijze van totstandkoming nog te zwijgen. Die hoor je achteraf als je in gesprek raakt met betrokken inwoners.
Met een kluitje in het riet
Een van de instrumenten om als raadslid informatie te verwerven is middels het stellen van schriftelijke vragen. Goed middel, zou je denken. De antwoorden voelen alleen zelden als echte antwoorden. De griffie zegt dan: "je moet de vragen zo formuleren dat ze er niet omheen kunnen." Wacht even, dat is toch de omgekeerde wereld?
Informatie is macht
Informatie gaat razendsnel tegenwoordig en is in grote mate versnipperd. Door de bestuurlijke wissels iedere vier jaar, ligt de meeste informatie bij de ambtelijke organisatie. Soms bij het college, als er veel wisseling van ambtenaren is geweest bijvoorbeeld. En soms ligt het nog verder weg, bijvoorbeeld in een gemeenschappelijke regeling in de regio. Maar de gemeenteraad is uiteindelijk verantwoordelijk voor de genomen besluiten. Het zwaartepunt van de informatie ligt alleen nooit bij de raadsleden. En vragen naar informatie is als het spelen van een detective.
Informatie achterstand
Als nieuw raadslid en/of als nieuwe fractie heb je nog een grotere uitdaging. Dossierkennis ontbreekt. En ons raadsinformatiesysteem, maar ook de raadsvoorstellen zijn niet ingericht voor 'blanco' mensen op zoek naar informatie. Maar zelfs als je alle openbare informatie tot je beschikking hebt, kom ik toch vaak tot (soms ontluisterende) nieuwe informatie door heel veel te praten met inwoners en ondernemers. En dan vraag ik mijzelf af: 'hoe kan ik een goed besluit nemen als ik zo vaak geconfronteerd wordt met nieuwe informatie?'
In dienst van de inwoner
Uiteindelijk staan alle overheidsorganisaties in dienst van de inwoners. Althans, dat zou zo moeten zijn. De werkelijkheid is dat de afstand tussen bestuur en de inwoners groter is dan ooit. Dat er gevoelens van machteloosheid zijn, want 'ze doen toch wat ze willen' en 'wat kan je er tegen doen?'. Het is een gevecht om informatie geworden in plaats van een gevecht om het beste voor ons dorp. Als dat laatste al een gevecht kan zijn. Want de ervaring leert dat goede én volledig transparante besluiten vaak door iedereen worden ondersteund.
Stefanie Vulders
Fractie WIJ! Oisterwijk
