Een wat ouder stel zit in de warme voorjaarszon lekker van het leven te genieten op het bankje op de hoek van de Schoolstraat en de Scheerman. Zij steekt de drukke Schoolstraat over en maakt met haar mobieltje een foto van de molen. Vanaf dit punt worden veel foto’s gemaakt. Buitenlanders bijvoorbeeld zien vanaf de A58 de molen en besluiten de snelweg te verlaten om dat eeuwenoude wonder van techniek van dichtbij te bekijken. Op de foto die zij maken, die de fietster maakt, die hier zoveel mensen maken, op al die foto’s staat steeds onder de molen in groene letters 'MOERGESTEL'. Ons dorp gaat zo de wereld over...

Door Paul Spapens

Die ‘groene groet’ was een initiatief van WieKentKunst. ‘Moergestel in het groen’, want dat is de officiële titel van dit groene kunstwerk, werd in 2003 gerealiseerd in het kader van de WieKentKunst ‘Gèèsels Gruun’ waarvoor tientallen Moergestelnaren hun tuinen openstelden voor bezoek. Sedertdien trokken vandalen de buxus uit de grond, reed er een automobilist pardoes over heen, werd de vorm waarin de buxus steeds wordt gesnoeid met een machine helemaal uit zijn verband gehaald en moest als gevolg van de vraatzucht van de buxusmot de buxus worden vervangen door de Japanse Ilex. Maar ‘Moergestel in het groen’ is nog steeds levend en wel. Moergestel kan over drie jaar het zilveren jubileum vieren van dit veel gefotografeerde object.

De ‘groene groet’ is slechts een van de sporen die WieKentKunst in Moergestel heeft nagelaten, die blijvend herinneren aan de vele activiteiten in het twintigjarig bestaan van de stichting. Het echtpaar dat we leerden kennen op het bankje bij de molen vervolgt de fietstocht door rechtsaf te slaan, de Scheerman in. Tegen een lantaarnpaal is nummer 12 van het Fietsknooppuntensysteem geschroefd. Door dit te volgen, wat dus veel fietsers doen, kom je uit bij het Middelpunt van de Benelux. Dit is in 2011 onthuld als onderdeel van de viering van Oisterwijk 800, samen met WieKentKunst. Het is best aardig om er op te wijzen dat in het dorp toeristische bewegwijzering de weg wijst naar deze toeristische attractie.

Bomen monumenten met betekenis

De volgende halte op onze rondtocht door Moergestel is de Herengoedstraat. In het plantsoentje staat opnieuw een levend initiatief van WieKentKunst, een treurwilg die anti-vandalismeboom of verniel-me-niet-boom heet. In 2008 werd door vandalen een hele rij bomen langs de Akkerweg afgeknakt. In die tijd was vandalisme een plaag in Moergestel. Iedereen sprak er schande van. WieKentKunst besloot tot een symbolische actie door middel van het planten van de treurwilg. Links van de boom ligt in het gras een hardstenen plaquette. De agressie was toen zo groot dat een paar dagen later de levende aanklacht óók werd omgeknakt, maar door de goede zorgen van de gemeentelijke groenploeg overleefde de treurwilg. Toen deze extreme daad van vandalisme landelijk bekend werd, werden drie nieuwe bomen geschonken. Deze staan als teken van verbondenheid in Heukelom, Oisterwijk en in Moergestel in hetzelfde parkje vlakbij de brug over de Reusel.

Eenzelfde teken van verbondenheid zijn de Coronabomen die op initiatief van WieKentKunst in 2021 zijn geplant. Deze bomen herinneren aan de enorme impact die de coronaepidemie heeft gehad en hoe de Moergestelse gemeenschap zich heeft geweerd. De Moergestelse Coronaboom is een varenbeuk en staat met infobordje en al in de tuin van Stanislaus. De andere Coronabomen vind je in Haaren, Heukelom en Oisterwijk, eveneens initiatieven van WieKentKunst. Fietsen we verder naar het centrum van Moergestel, naar het Sint-Jansplein. In het hart van Moergestel liet WieKentKunst meerdere sporen na.

Eeuwenoud logo van Moergestel

Links vóór de ingang van de kerk ligt in het plaveisel een met gekleurde stenen gelegd symbool van de patroonheilige van de kerk, namelijk Sint Jansonthoofding. Dit is het oudste beeldmerk van Moergestel. Dit kunstwerk is een geschenk van de Boxtelse gemeenschap. Tussen Moergestel en Boxtel groeide een vriendschapsband als gevolg van de reuzen. En die reuzen, die op 21 september voor de vijfde keer in Oisterwijk een internationale reuzenoptocht organiseren, die reuzen waren in 1999 ook een initiatief van WieKentKunst.

Eerbetoon

Ga je iets meer naar rechts van de toren dan staat daar in brons een grote replica van het beeldje dat de winnaars van de Moergestelse Vrijwilligersprijs krijgen. Deze prijs en dit beeldje zijn bedacht en ontwikkeld door WieKentKunst. Tijdens de afsluiting van WieKentKunst in het weekeinde van 16, 17 en 18 mei wordt voor de laatste keer de Moergestelse Vrijwilligersprijs uitgereikt, maar het beeldje is een blijvend eerbetoon aan de Gèèselse vrijwilligers. Een beeld met zo’n achtergrond is uniek in Nederland.

Wat ondertussen misschien een beetje vergeten is, is dat de dorpspomp aan de andere kant van de kerk sinds 2015 óók ranja en bier kan geven, óók een WieKentKunst-initiatief. Volgend jaar bestaat deze pomp 100 jaar. Dat zou een mooie gelegenheid zijn om zich dat wonder weer eens te laten voltrekken, een pomp die ranja en bier geeft – en ook water (‘gemintepils’), overigens.

Moergestelse Schoenenbank

Vlakbij de dorpspomp, ondertussen letterlijk tegen het terras van Bij Wout aan, staat de Moergestelse Schoenenbank. Deze werd in 2016 gerealiseerd als onderdeel van het door WieKentKunst georganiseerde evenement ‘Moergestel Schoenendorp’. Deze Schoenenbank was het eerste monument in Moergestel dat herinnert aan het roemvolle schoenenverleden van Moergestel. De Stadsdichter van de gemeente Oisterwijk, tegenwoordig Moergestelnaar Ton van de Wouw, is eveneens een initiatief (2011) van WieKentKunst. Een van de beste dichters die Moergestel ooit heeft gekend was Jacques Stroucken (1929-2005).

Op verzoek van de gemeente organiseerde WieKentKunst in 2007 de opening van de nieuwe Den Boogaard met een feest dat klonk als een klok. Ter gelegenheid daarvan werd op de eerste verdieping in de gang naar Galerie De Verdieping een tegel ingemetseld met een gedicht van Jacques Stroucken. Dit gedicht en het initiatief van die plaquette was tevens bedoeld als een blijvende uitdrukking van het gevoel van innige verbondenheid dat WieKentKunst in al die jaren met Moergestel heeft gehad. Voorzitter Hennie van Schooten: "Moergestel is een plezierig en mooi dorp waar we ons met zijn allen graag voor in hebben gezet."

:

En as dan de wènd

Naor ut durp toe wèjt

Dan geniet ik

Die Gesselse geur

[KADER]

WieKentKunst tot besluit: aflevering 3

In 1998 werd de eerste WieKentKunst gehouden. De gelijknamige stichting organiseerde daarna jaarlijks tot de verbeelding sprekende evenementen die steeds veel volk op de been brachten. Samenwerking tussen Moergestelnaren was de kracht van WieKentKunst. De stichting legt de pannen er op. In het weekeinde van 16, 17 en 18 mei neemt WieKentKunst afscheid met een slotmanifestatie en een boek. In vier afleveringen blikt De Nieuwsklok/MoergestelNieuws terug.

Dit is aflevering 3: De tastbare sporen die WieKentKunst op veel plaatsen in Moergestel achter heeft gelaten.