Terwijl de regen weer naar beneden klettert, ben ik binnen gaan zitten en heb daarom tijd voor een nieuwe column. Ik wil het in deze column hebben over een soort, een familie, waar normaal niet zoveel over gezegd of geschreven wordt. Het gaat namelijk om de familie van zweefvliegen.

Veel mensen maken zich gelukkig de laatste tijd zorgen over de solitaire bijen en daar ben ik heel blij mee. Je ziet allerlei acties rond die bijen en dat is goed, maar ik roep dan altijd: denk ook aan de zweefvliegen” Niet alleen die solitaire bijen zijn verantwoordelijk voor veel bestuivingsprocessen, maar ook de zweefvliegen zijn dat, naast nog andere insecten.

Bestuivers en rovers

Inmiddels is bekend dat het heel slecht gaat met de zweefvliegen, want bijna de helft, om precies te zijn 46 procent, van onze Nederlandse zweefvliegen staan als bedreigd geboekt of zijn verdwenen. Inmiddels is dit ook bekend bij onze regering, want de minister voor Natuur en Stikstof heeft het Basisrapport voor de Rode Lijst Zweefvliegen, onlangs naar de tweede Kamer gezonden.

Hoe belangrijk zijn dan die zweefvliegen zult u zich afvragen. Heel belangrijk en mogelijk nog belangrijker dan solitaire bijen. Allereerst zijn het, net als de bijen, bestuivers en zie je ze dus ook heel veel op bloemen. Maar belangrijker is dat de larven van deze zweefvliegen ook nog eens heel nuttig zijn voor de mens en de natuur. Die larven zijn namelijk echte opruimers. Er zijn bladluis etende larven, bijvoorbeeld de halvemaanzweefvliegen. Daarnaast kennen we ook afval etende zweefvliegen, zoals stadsreus, die in wespennesten leeft. Of weer andere zweefvlieglarven, die zich voeden met bacteriën in rottend organisch materiaal. En tot slot de in het waterlevende en daar afvaletende larve van de blinde bij.

Mimicry

Hoe zien ze er dan uit die zweefvliegen? Heel veel soorten zweefvliegen doen aan mimicry, dat betekent dat die zweefvliegen dan sprekend lijken op een giftig of gevaarlijk dier. Je ziet bij meerdere soorten zweefvliegen de bekende geel met zwarte strepen en dus lijken ze op wespen. Weer andere lijken dan weer meer op bijen of op hommels. Hoe dan ook de zweefvliegen, die aan mimicry doen zijn eigenlijk onschuldige diertjes, maar vogels en ook andere dieren denken dat het dan bijvoorbeeld wespen zijn en durven ze dan niet aan te vallen. Daarnaast zijn het wonderlijke en bijzondere vliegers, want ze kunnen vliegen als helikoptertjes. Zweefvliegen kunnen namelijk met hun razendsnelle vleugels stilstaan in de lucht! Ze kunnen vanuit die positie ook pijlsnel wegschieten en zelfs achteruitvliegen. Tevens zijn ze net als de andere bestuivers, zoals bijen en wespen, veel op bloemen te vinden en doordat ze aan mimicry doen vallen ze niet op tussen de echte bijen en echte wespen.

Tot slot

Het gaat dus niet goed met onze zweefvliegen en daar moet dus wat aan gedaan worden. Natuurlijk gaan er nu goede voorstellen vanuit het Rijk komen, maar ik heb er ook een. Iedereen die een elektrische vliegenmepper heeft moet die verplicht inleveren en er moet een verbod komen op de verkoop van die ondingen. Dit vooral omdat de zweefvliegen aan mimicry doen en veel mensen dat niet door hebben en er lustig op los meppen.

Frans Kapteijns