Na de verwoestende brand in 2019 en twee eerdere verhuizingen is de gedenkplaats nu voor de derde keer verplaatst. Met deze stap blijft de geschiedenis van Kamp Haaren zichtbaar en levend – juist in een tijd waarin dat onverminderd belangrijk is.

De gedenkplaats vertelt het verhaal van de vele mensen die tijdens de Tweede Wereldoorlog gevangen zaten in Kamp Haaren. Het zijn verhalen van angst, moed en menselijkheid. Eén van die verhalen is dat van Marie Verbraeken-Blommaart.

Marie Verbraeken-Blommaart– door haar omgeving vaak “Rie” genoemd – was begin twintig toen zij betrokken raakte bij het verzet. Ze bracht voedselbonnen rond en hielp onderduikers. Wat zij deed, vond ze zelf niet uitzonderlijk – ze wilde vooral anderen helpen. Toen zij in 1943 werd opgepakt, bleef zij tijdens verhoren zwijgen. In Kamp Haaren zat zij maandenlang gevangen, waarvan een groot deel in isolatie. Zelfs onder die omstandigheden zocht zij manieren om contact te houden met thuis. In de zomen van handdoeken borduurde zij kleine berichten, die haar familie bereikten. Zo bleef er, zelfs in gevangenschap, een draad van verbondenheid bestaan.

'Haat lost nooit iets op...'

Marie overleefde de oorlog en bleef haar verhaal haar hele leven delen. Tot op zeer hoge leeftijd sprak zij met jongeren over haar ervaringen en de betekenis daarvan voor vrijheid en democratie. Haar boodschap was eenvoudig en indringend: “Haat lost nooit iets op.”

Recent is zij op 105-jarige leeftijd overleden. Daarmee is een stem uit de eerste hand verstild. Juist daarom wordt opnieuw voelbaar hoe belangrijk het is om deze verhalen vast te leggen en door te geven.

Toekomstperspectief Haarendael

Hoewel de gedenkplaats nu een nieuw onderkomen heeft, blijft de wens bestaan om op termijn terug te keren naar Haarendael, de historische plek die onlosmakelijk verbonden is met Kamp Haaren. In de gemeenteraad van maart 2026 is hiervoor planologisch ruimte gecreëerd. Daarmee is een belangrijke stap gezet richting een toekomstbestendige, historische verankering.

Weerbaarheid en veerkracht

Het verhaal van Marie laat zien wat weerbaarheid en veerkracht werkelijk betekenen. Niet als abstracte begrippen, maar als dagelijkse keuzes: om te helpen, om niet mee te gaan in onrecht en om mens te blijven onder druk. Door deze verhalen levend te houden, versterken we onze verbondenheid en onze alertheid op uitsluiting en onrecht. De gedenkplaats draagt bij aan het besef dat vrijheid onderhoud vraagt – van ons allemaal.

Overdracht aan een nieuwe generatie

Met het overlijden van Marie Verbraeken‑Blommaart wordt het nog duidelijker: de verantwoordelijkheid voor het levend houden van deze geschiedenis ligt nu bij ons. De ingebruikname van deze gedenkplaats markeert daarmee meer dan alleen een nieuwe locatie. Het is een moment waarop het verhaal wordt doorgegeven – van degenen die het hebben meegemaakt, naar degenen die het moeten blijven vertellen.

Bezoeken en vrijwilligers

De gedenkplaats is te bezichtigen op afspraak: www.gedenkplaatskamphaaren.nl

Daarnaast worden vrijwilligers gezocht die willen bijdragen aan het beheer, het ontvangen van bezoekers en het doorgeven van deze verhalen.