Goh, dan is het ineens september en het begin van de herfst. Voor meteorologen is die herfst al begonnen, want die begint op 1 september. Voor de gewone mens telt de astronomische herfst en die begint altijd rond 22 september en dit jaar is dat op 23 september om 02.05 uur. Het is ook de datum dat de dag en nacht even lang zijn. De naam komt oorspronkelijk uit het latijn en betekent zeven. Dit was dan ook de zevende maand in de oude Romeinse kalender. Voorheen werd september ook wel vruchtmaand, havermaand of gerstmaand genoemd vanwege de oogst. En over de oogst wil ik het in deze column hebben. Niet de gewone oogst, maar de oogst van twee insecten, die ons land inmiddels rijker is geworden. Natuurlijk zijn er meer nieuwkomelingen binnengekomen, maar deze twee hebben mijn hart gestolen.

Europese bidsprinkhaan

Het hoge woord is eruit, want men heeft vastgesteld dat in 2023 de Europese bidsprinkhaan (Mantis religiosa) zich definitief heeft gevestigd in Nederland. In dat jaar vond men namelijk in Nationaal Park De Meinweg in Limburg eitjes en jonge nimfen. Het is extra mooi, omdat de orde van Mantodea (bidsprinkhanen) een nieuwe orde is in ons land. Waarom meld ik dat nu pas? Dit komt vooral omdat ik in mijn programma Stuifmail bij Omroep Brabant al verschillende meldingen uit Brabant heb ontvangen. Dus ook in Noord Brabant is dit prachtige diertje, de Europese bidsprinkhaan, te vinden.

Vermoedelijk spelen de warmere zomers in ons land hierbij een grote rol. Deze bidsprinkhaan wordt ongeveer 7,5 cm groot en is volledig ongevaarlijk voor de mens. Je kan ze in twee kleurvarianten tegen komen, namelijk van heldergroen tot donkerbruin. Het zijn echte rovers, die jagen op andere insecten zoals vliegen, bijen, hommels en spinnen.

Sabelsprinkhanendoder

Nummer twee die mij blij maakt is de sabelsprinkhanendoder, die ook meer en meer aan mij gemeld wordt. Deze soort werd voor het eerst al ontdekt in 2005 in ons land. De eerste vindplaats was in Zeeland, in de duinen van Walcheren. In 2015 meldde Vroege Vogels dat deze sabelsprinkhanendoder zich in razendsnel tempo over het land, dus ook in Brabant, uit aan het breiden was. Ook hier speelt de opwarming van het klimaat een grote rol in en ook dat er veel meer sabelsprinkhanen zijn gaan leven in ons land.

Deze soort hoort bij de familie van langsteelgraafwespen en uiteindelijk bij de orde van vliesvleugeligen, waar ook de familie van plooivleugelwespen, zoals de gewone wesp, bij horen. De sabelsprinkhanendoder is een zwarte wesp met een opvallend smalle ‘wespentaille’ (langsteelgraafwesp) en een oranje-rood middenstuk op het achterlijf. Vrouwtjes graven een nest in de zandgrond en gaan dan opzoek naar een prooi.

Eenmaal een sabelsprinkhaan gespot, verlammen ze de sprinkhaan en slepen het verlamde insect naar het nest. Ze leggen daarna een eitje op en later dient de sprinkhaan als voedsel voor de uit het ei gekropen larve.

Tot slot

Hoe gaaf al die mooie nieuwe soorten, want er worden er meer en meer gemeld. Heb jij als lezer ook een nieuwe soort te melden. Dat kan dan bij de redactie van dit weekblad.