Op Moederdag was het heerlijk weer om de natuur te bezoeken en dat beetje wind deed zelfs goed, maar opnieuw ben ik geschrokken van het water in de vennen. In alle vennen staat het water veel te laag en dat al in mei. 2025 was een zeer droog jaar en dus was de grondwaterstand op het einde van dat jaar niet op peil. Daarnaast is dit voorjaar ook niet echt om te juichen wat betreft neerslag. Op de site van de KNMI kan je dan ook het volgende lezen; “Landelijk viel er in april 2026 8,6 millimeter neerslag, wat zeer weinig is vergeleken met het langjarig gemiddelde van 41 millimeter.” Dat is dus niet best, want de zomer moet nog beginnen.

Uitzonderlijke droogte

Op andere plekken tijdens mijn wandelingen zie ik dat ook de beken al een behoorlijk lage stand hebben en veel sloten staan droog. Het verbaasd mij dan ook dat ik overal sproei-installaties zie staan, die landerijen staan te besproeien of er niets aan de hand is. Dit terwijl het grondwaterpeil belabberd slecht is in ons zo droge Brabant. Op de site van de KNMI lees je dat vooral in het oosten, het midden en het zuiden de grondwaterstanden nauwelijks hersteld zijn van de droogte in 2025. Natuurlijk wil ik dan weten wat Rijkswaterstaat en de Waterschappen aan het sproeien gaan doen. Op de site van Rijkswaterstaat lees je dat de Waterschappen zich voorbereiden op mogelijke sproeiverboden. Ik geloof mijn ogen niet, maar er staat echt mogelijke sproeiverboden! Voor dat zo’n sproeiverbod dan een feit is, is Brabant nog droger geworden. Er moet meteen actie komen en dan niet alleen “roepen” dat het goed is voor de natuur, maar meld er ook bij dat het goed is voor de mens, die hier leeft.

Waterkwaliteit

Daarnaast weten we dat zoet water een van onze belangrijkste natuurlijke hulpbronnen is. En daar gaan we niet goed mee om, want nog steeds komen fosfaat en nitraat in ons zoet water terecht. Dit komt vooral door uitspoeling van meststoffen, ongezuiverd rioolwater en ander afvalwater. Door grote hoeveelheden van die vervuilende stoffen, nutriënten genoemd, ontstaat er in dat water algenbloei. Dit betekent dat er onderin het water meer zuurstof verbruikt dan er geproduceerd wordt. Met als gevolg dat het onderwaterleven, vissen en andere waterdieren, sterft of verdwijnt in onze oppervlaktewateren. Het gevolg is een enorm biodiversiteitsverlies. Niet alleen in onze oppervlaktewarteren, maar ook daar buiten. Denk maar eens aan alle duikeenden, zoals futen, dodaarzen, kuifeenden etc., want zij kunnen dan geen dierlijk voedsel meer vinden. Maar ook de grondelaars, zoals wilde eenden, slobeenden, tafeleenden, die plantaardig voedsel eten, kunnen niets meer vinden.

Tot slot

Het gaat dus niet goed met ons zo kostbare water. Goed drinkwater staat onder druk en ook de hoeveelheid grondwater is belabberd. En wat doen we er aan? Als land doen we er te weinig aan, terwijl actie bitter noodzakelijk is. Ik zie al beelden voor me dat we als mens bij een tankauto staan zoals nu in Johannesburg. De mensen daar zitten al in de eerste maanden van 2026 wekenlang zonder stromend water.

Frans Kapteijns