Veel Oisterwijkers zullen wel eens over hen hebben gehoord; slechts weinigen zullen er ooit geweest zijn. Hun structuur is tamelijk complex maar hun uitgangspunten zijn eenvoudig en helder. Met hun volledig door vrijwilligers gerunde organisatie lijkt er sprake te zijn van oneerlijke concurrentie ten opzichte van campings en verblijfsrecreatieparken, maar niets is minder waar. Hoe dit precies zit, vertelt Paul van den Brand van ‘Morgenrood Nivon’.

door René de Jong

Ver buiten de bebouwde kom, ten oosten van Oisterwijk, staat hun markante clublokaal verscholen tussen de bossen. Nou ja, ‘clublokaal’ is misschien nu niet helemaal meer correct verwoord: het gaat tegenwoordig meer om een volledig opgeknapt gebouw met 10 slaapplaatsen. Het is te huur voor gezinnen en groepen ook al ben je geen lid van de club. Op de gevel hangt nog een bord: ‘Klein Morgenrood’. Een woordspeling, zo blijkt even later…

Paul (71): “Ons terrein (5 ha.) omvat een camping met 80 staanplaatsen (waarvan 15 zonder elektriciteit), een groot gebouw met 80 slaapplaatsen (een ‘natuurvriendenhuis’ noemen wij dat) en ‘Klein Morgenrood’ met 10 dus. Totaal is dat 90 slaapplekken . Met dat laatste huis is het ooit allemaal begonnen”.

Klein begonnen

In 1932 kocht Hendrik Klein, een humanistische ondernemer uit Amsterdam, een stukje grond aan de Scheibaan. Hij maakte er een eenvoudig vakantieoord van voor zijn werknemers, midden in en met veel oog voor de natuur en het gevelbord herinnert daar dus nog aan. Later werd het terrein ook voor anderen opengesteld. Jaren daarna werd ‘Morgenrood’ verkocht aan het ‘Instituut voor Arbeidersontwikkeling’, dat in 1959 opging in het ‘Nivon’, het ‘Nederlands Instituut voor Volksontwikkeling en Natuurvriendenwerk’. Deze overkoepelende vereniging met totaal 35.000 leden en 3000 vrijwilligers is een non-profitorganisatie met groene en sociale waarden hoog in het vaandel. Ze beschikken in ons land over 18 accommodaties met betaalbare overnachtingsplekken in de natuur. ‘Nivon’ zelf is op haar beurt lid van een grote internationale club.

Rood

Paul is net als de overige vrijwilligers gekleed in een fel rood T-shirt. “Er waren in die begintijd banden met het socialisme, de S.D.A.P. ‘Morgenrood’ is ook een de titel van een boek van Ferdinand Domela Nieuwenhuis, de oprichter van de socialistische partij in Nederland. Tot op de dag van vandaag zijn wij interessant voor mensen met een smalle beurs. We hebben geen beroepskrachten. We werken uitsluitend met vrijwilligers en daarom kunnen we de prijzen voor de gasten aantrekkelijk houden. Leden van de ‘Nivon’ krijgen bij de boeking korting maar ook niet-leden zijn gewoon welkom hoor. Binnen de ‘Nivon’ zijn wij als ‘Morgenrood’ in hoge mate autonoom. Er is wel een hoofdkantoor maar we hebben veel (beleids-) vrijheid. Als wij een nieuwe speeltuin willen aanleggen, doen we dat”.

Vrijwilligers

Paul: “ We houden ons clubje met zo’n 79 vrijwilligers draaiende. In principe regelen we alles zelf, met uitzondering van de echt grote projecten zoals een renovatie van een paviljoen. Wij bemannen de receptie, verzorgen de aanmeldingen en de administratie, de huishoudelijke dienst, het kleine onderhoud van de gebouwen en we organiseren diverse activiteiten voor de gasten. Een deel van de schoonmaak hebben we wel uitbesteed”.

Paul zelf heeft als functies: coördinator huis, terreinwacht-planner & vrijwilligers. “Ja, dat doe ik nu een jaartje. Maar er is geen baas, we doen het met zijn allen. Mijn vrouw Annelies werkt ook hier. Wij wonen in Haaren. De vrijwilligers komen uit heel Nederland. Een tekort aan mankracht hebben we zelden of nooit. Wat vrijwilligers hier zoeken? Tja, het is ontspannen, je werkt in de natuur, het geeft zingeving, er is een bepaald wij-gevoel”. Een mooie zin in dit verband onder de mail voor deze interview-afspraak: ‘Vrijwilligers worden niet betaald. Niet omdat ze waardeloos zijn maar omdat ze onbetaalbaar zijn’.

Gasten

Paul: “Bijna alle gasten komen van buiten Oisterwijk. In de 2 gebouwen, die eenvoudig zijn ingericht, verblijft men op basis van zelfverzorging. Ze kunnen bijvoorbeeld zelf koken in de gemeenschappelijke keuken. Het is heel laagdrempelig en ook daarom goedkoop. Er is veel aandacht voor de natuur nog steeds via onze activiteiten als meditatie, boswandelingen, schilderen. Je vindt hier geen disco’s, geen entertainment voor de jeugd, geen escape-rooms. We zijn gewoon niet commercieel. Omdat we een heel andere doelgroep bedienen, zien andere campings ons helemaal niet als oneerlijke concurrentie. Integendeel: we overleggen structureel met elkaar en we helpen elkaar waar mogelijk. Heel plezierig is dat”.

Rondleiding

We maken tot slot een rondje over de camping en langs de gebouwen. In de bossen hangt een haast serene stilte. De gasten hebben het zichtbaar naar hun zin. Dat geldt zowel voor jong (rondrijdend op skeltertjes en fietsjes) als oud (rustig een boek lezend onder hun luifel). Paul wijst trots o.a. op 2 mini-huisjes van hout, een natuurtheater, een speciaal kabouter pad en een kabelbaan. Paul: “En als ze willen, kunnen de mensen zo de ‘Kampina’ oplopen. Heerlijk toch?”

‘Morgenrood’ lijkt welhaast een voor velen nog onontdekt paradijselijk pareltje, gelegen buiten de bebouwde kom van de parel van Brabant…

Morgenrood Nivon

Opgericht: 1932

Site: www.morgenrood.nivon.nl

Aantal leden (vrijwilligers): 79

Clublokaal: Scheibaan 15, Oisterwijk.